Ферттывта цхркалг стъалыйау
Ирон советон литературм 1930 азты цы курдиатджын флтр рбацыд, уыдоны хсн зынг бынат барцахста Саулохты Мухтар, йе сфлдыстад. Цыбыр уыдысты фыссджы царды бонт: дпптй 31 аз.
Ферттывта цхркалг стъалыйау й адмы ‘хсн м н литературйы. м брг сфт н фкодта, й фллйтты гнах ын нусбонтм радта црццаг ном м кад.
Аккаг зиууоныл нымад уыд Мухтар н литературйы. Црдг уыд й фезмлд, уынаг – й цст. вллайг й тыхт флврдта поэзи м драматургийы, й рдзон курдиат ын фадат лврдта, й дзыллйы разм рахссынн чи бззы, ахм уацмыст ныффыссынн.
Мухтар райгуырдис 1915 азы 14-м июлы Хуссар Ирыстоны Дзауы районы Згъуыбиры хъуы зхкусг бинонты хдзары. Уыд кстр, хсзм фырт. 1923 азы бацыд Згъуыбиры райдайн скъолам, фцахуыр дзы кодта афдзы брц. 1924 азы й й хистр фсымр Симон йем акодта Калакм, барвыста й ирон скъолам. 1925 азы Симон раивта, м Мухтар др рбаздхт фстм м й ахуыр адарддр кодта схи хъуы скъолайы.
С мад Букуылон афтид узгыл цы кодтаид уыйбрц сывллттн, м Мухтар лврд рцыд Тбилисы сидзр сывллтты хдзарм. Чысыл лппу уым фцис 1927–1930 азты. Уый фст ахуыр кодта Сталиниры ФЗУ-йы. Уыцы рстджы цыдис ирон театрм, фыццаг кусгй, стй йм хауд къаннг рольт др. Фстдр Мухтар ппт й хъару радта театралон архайдн. 1932–1933 азты куыста театры профессионалон актерй м декораторй.
1933 азы рвыст рцыд Тбилисы Шота Руставелийы номыл театралон студим, уый фст каст фцис Ленинграды театралон ахуыргнндон др. Уырдыгй рыздхгй, 1940 азм уыд Хуссар Ирыстоны фысджыты цдисы брнон нымрдар. Уыцы аз ма йын лврд рцыд Гуырдзыстоны ССР-йы сгуыхт артисты ном др. Театры кусгй, цалдр азм сценйыл сххст кодта бир ирд флгонцт. Уыдоны нымцы сты: Карум – йхи фыст пьес «Фыййутты утр»-ы, Данел – Г. Бердзенишвилийы трагеди «Искра»-йы м ндрт.
Саулохты Мухтарн йе ‘мкъай др уыдис зындгонд ирон актрис Гаглойты Варя. Ацы курдиатджын сылгоймаг уыдис фыццаг профессионалон актерты флтрй. Каст фцис Ленинграды театралон институт, м й лггдт ирон сценйн уыдысты бир. Ирон драматургт кддриддр райгонд уыдысты курдиатджын актрисйы хъазтй. Варя раджы баззад сидзргсй м фбадт й иунг фырт Мэлсы номыл. Уый ирон кафты аивады ныууагъта ирд, рсугъд фд.
1940 азы та Мухтар сси Хуссар Ирыстоны фысджыты Цдисы секретарь. Уыцы аз ын лврд рцыд Гуырдзыстоны ССР-йы сгуыхт артисты ном.
Саулохты Мухтар кодта егъау литературон куыст. Крдзийы фдыл цуын райдыдтой мыхуыры йе ’мдзвгт, фстдр та – драматикон уацмыст. Й фрцы н театры репертуар зынг фхъздыгдр ис. Й пьест «Бега», «Усгур» (комеди) «Фыййутты утр», «Патриотт», «Айдарты Знауыр», «Хандзерифф», «Нарты Батрадз», «Ххт сдзырдтой», «Партизант» м ндрт н театры сценйыл врд цыдысты дзухдр м театрдзаутн уыдысты уарзон. Адм зыдтой, ацы спектакльты чи хъазыд м цы рольт ххст кодтой, уый др.
Уд дзы поэзи др рох н уыд. Йе ‘мдзвгт мыхуыры рацыдысты хицн мбырдгндтй др. Й фыццаг мдзвгты архстджынй дзуры Ирыстоны алмттаг рдзыл. Н ферох кодта, колхозон быдырты чи фыдбон кны, уыцы кусджыты др. Колхозон фллойгнджытыл дзуры мдзвгт «Уалдзг», «Фззг», «Хъугдуцджыты зарг», «Колхозон чызг», «Хосдзауты зарг» м ндрты.
Саулохты Мухтар н ахызт Фыдыбстйы Стыр хсты темйы иуврсты др. Советон адмы патриотизм м хъайтардзинад м афт бахъардтой, м уый тыххй др ныффыста диссаджы уацмыст. Уыдон сты поэмт «Сослан», (1943) «Хстон бгъатыр» (1944), «Дед Матвей» (1944).
Мухтары ма адм зыдтой тынг хорз тлмацгнгй др. Мадлон взагм ратлмац кодта бир адмты фысджыты уацмыст. Ацы хъуыддаджы й ппты стырдр нтыст уыдис Шота Руставелийы поэм «Стайы цармдарг», мыхуыры рацыд 1943 азы.
Саулохты Мухтар й цардй ахицн 1946 азы. Фл цры й рухс ном й диссаджы сфлдыстады.









































